İntranet Nedir? İnternet ve Ekstranetten Farkı, Nasıl Kurulur?

Kısa cevap: İntranet, bir kurumun yalnız kendi çalışanlarına açık özel ağı ve bu ağ üzerinde sunulan iç portaldır: duyurular, belgeler, İK işlemleri, dizin ve iş akışları burada durur. İnternetle aynı teknolojiyi (TCP/IP, web tarayıcısı, DNS) kullanır ama herkese açık değildir; iş ortaklarına ya da müşterilere de açılan sürümüne ekstranet denir. Bugün intranet çoğu zaman bir bulut hizmeti olarak çalışıyor ve "iç ağ" olmaktan çok "kimlikle girilen iç uygulamalar" anlamına geliyor; bu yüzden güvenliği ağın sınırından değil kimlikten başlıyor.

İntranet nedir?

Wikipedia'nın tanımıyla intranet, bir kurumun içinde bilgi paylaşımı, iletişim, iş birliği araçları ve operasyonel sistemler için kurulmuş bilgisayar ağıdır; genellikle kurum çalışanlarıyla sınırlıdır. Pratikte iki katmanı var. Birincisi ağın kendisi: ofisteki yerel ağ, şubeleri bağlayan hatlar, sunucular ve bunların adresleme düzeni. İkincisi çalışanın gördüğü yüz: tarayıcıdan açılan şirket portalı. Portalda tipik olarak şunlar bulunur:

Duyurular, haberler ve yönetim mesajları
Belge ve prosedür kütüphanesi (kalite dokümanları, politikalar, formlar)
İK self servis: izin, bordro, masraf, eğitim
Çalışan dizini ve organizasyon şeması
Yardım masası ve talep formları (BT, idari işler)
Ekip alanları, wiki ve proje sayfaları

Bu portal yerinde bir sunucuda da çalışabilir, SharePoint, Confluence ya da Google Sites gibi bir bulut hizmetinde de. Teknoloji aynı; fark kimin girebildiğinde.

İntranet, internet ve ekstranet arasındaki fark

İnternet: Herkese açık küresel ağ. Kurumun web sitesi buradadır; giriş gerekmez.
İntranet: Yalnız kurum çalışanlarına açık. İçerik kurum dışına görünmez, erişim kimlik doğrulamasıyla sınırlıdır.
Ekstranet: İntranetin belirli bölümlerinin tedarikçi, bayi ya da müşteri gibi dış taraflara açılmış hâli: sipariş portalı, bayi paneli, proje odası. Wikipedia'nın ayrımı da bu: intranet çalışanlarla sınırlıyken ekstranete müşteri, tedarikçi ve iş ortakları da erişebilir.

Üçü de aynı protokollerle çalışır; sınırı çizen şey ağ topolojisi ve kimlik politikasıdır.

İntranet nasıl çalışır?

Dört parçadan oluşur:

Ağ: Ofis içi yerel ağ, şubeler arası bağlantı ve ağın VLAN'larla bölümlenmesi; iç adların çözüldüğü DNS.
Kimlik: Çalışan hesaplarının tutulduğu dizin (Active Directory ya da bulut dizini), tek oturum açma (SSO) ve çok faktörlü doğrulama. Kim neye erişebilir sorusunun cevabı burada verilir; ayrıntısı IAM yazısında.
Uygulama: Portal, belge yönetimi, kurumsal e-posta ve mesajlaşma; her biri dizine bağlanır, böylece işe giren çalışan tek hesapla her yere girer, ayrılan tek yerden kapatılır.
Erişim: Ofisteyken doğrudan; dışarıdan VPN ya da ZTNA ile.

İntranet nasıl kurulur?

İhtiyaç listesi: Portal mı, belge yönetimi mi, İK self servis mi; önce en çok sorulan beş sorunun cevabı nerede olacak.
Platform kararı: Yerinde sunucu mu, bulut hizmeti mi. Bulut hizmeti işletim yükünü azaltır; verinin nerede duracağı KVKK açısından ayrıca karara bağlanır, çünkü intranette çalışan verisi durur.
Kimlik entegrasyonu: Dizin ve SSO ilk günden bağlanır; ayrı parola isteyen bir intranet kullanılmaz.
İçerik sahipliği: Her bölümün sahibi ve güncelleme sıklığı yazılı olur; sahipsiz intranet altı ayda eskir.
Erişim ve güvenlik: Rol bazlı yetki, MFA, ağ bölümlemesi, erişim logları.
Ölçüm: Kim neyi arıyor, hangi sayfa bulunamıyor; arama kayıtları portalın yol haritasıdır.

İntranet güvenli mi?

En yaygın yanılgı "iç ağda olduğu için güvenli" varsayımı. NIST'in Ağustos 2020'de yayımladığı Sıfır Güven Mimarisi (SP 800-207) bu varsayımı doğrudan reddediyor: varlıklara ve kullanıcı hesaplarına yalnızca fiziksel ya da ağ konumlarına dayanarak örtük güven verilmez; koruma ağ segmentlerine değil kaynaklara (uygulama, veri, hizmet) uygulanır. Bunun pratik karşılığı dört kural:

Her erişimde kimlik doğrulanır; ofis ağından gelmek yetki vermez.
Yetki role göre ve en az ayrıcalıkla verilir; İK belgelerini herkes görmez.
Ağ bölümlenir; intranet sunucuları, kullanıcı cihazları ve misafir ağı aynı segmentte durmaz. Yöntemi ağ güvenliği yazısında anlattık.
Erişim loglanır ve saklanır; kim hangi belgeyi ne zaman açtı sorusu cevaplanabilir olmalı.

Bir de veri tarafı: intranette çalışanların kişisel verisi (kimlik, bordro, sağlık raporu) durur; erişimin sınırlanması ve saklama süreleri KVKK'nın konusu.

İntranete dışarıdan erişim: VPN mi, ZTNA mı?

Klasik yol VPN: çalışan şifreli bir tünelle kurum ağına katılır ve intranete ofisteymiş gibi ulaşır. Sorunu, tünele giren cihazın bütün ağı görmesi. ZTNA bunun yerine kullanıcıyı ağa değil tek tek uygulamalara bağlar; her istekte kimlik, cihaz durumu ve yetki kontrol edilir. İkisinin farkını ve hangi durumda hangisinin uygun olduğunu VPN yazısında ele aldık. Bulut tabanlı intranetlerde üçüncü bir yol daha var: portal zaten internetten erişilebilir, sınırı ağ değil kimlik ve MFA çizer.

Kurumsal tarafta işletim

İntranetin görünmeyen tarafı dizin, e-posta ve iş birliği platformlarının işletimidir: kullanıcı yaşam döngüsü, posta akışı güvenliği, yetki değişiklikleri. Bu katmanı iş birliği ve mesajlaşma platformları hizmetimizde, kimlik tarafını kimlik yönetimi hizmetimizde, ağ bölümlemesi ve sıfır güven mimarisini ağ güvenliği sayfasında anlattık.

Sık sorulan sorular

İntranet ne demek? Kurum içi ağ: yalnız kurumun çalışanlarına açık, internet teknolojisiyle çalışan özel ağ ve üzerindeki iç portal.

İntranet ile internet arasındaki fark nedir? İnternet herkese açık küresel ağdır; intranet aynı teknolojiyle kurulmuş ama yalnız kurum içine açık ağdır. Kurumun web sitesi internette, çalışan portalı intranette durur.

Ekstranet nedir? İntranetin belirli bölümlerinin tedarikçi, bayi ya da müşteri gibi dış taraflara kimlik doğrulamasıyla açılmış hâli; sipariş portalı ve bayi paneli tipik örnekler.

İntranet için hangi yazılım kullanılır? Yerinde kurulan portal yazılımları ya da SharePoint, Confluence, Google Sites gibi bulut hizmetleri. Seçimi belirleyen şey yazılımdan çok kimlik entegrasyonu, verinin konumu ve içerik sahipliği.

İntranete evden nasıl bağlanılır? VPN ile kurum ağına katılarak ya da ZTNA ile doğrudan uygulamaya bağlanarak; bulut tabanlı portallarda tarayıcıdan, kimlik ve MFA ile.

İntranet ile VPN aynı şey mi? Değil. İntranet erişilen ağ ve uygulamalar; VPN o ağa dışarıdan güvenli bağlanma yöntemlerinden biri.

Kaynaklar

Wikipedia, Intranet: tanım, ekstranet farkı, uzaktan erişimde VPN
NIST, SP 800-207 Zero Trust Architecture: ağ konumuna dayalı örtük güvenin reddi, kaynak odaklı koruma (Ağustos 2020)
Bu katmanı nasıl işlettiğimiz: iş birliği ve mesajlaşma platformları, kimlik yönetimi