SMTP Nedir? E-posta Nasıl Gider, Port 25, 465 ve 587 Farkı
SMTP, e-postayı gönderen ve sunucular arasında taşıyan protokoldür. Nasıl çalıştığı, 25, 465 ve 587 portları, IMAP ve POP3 farkı, SPF, DKIM ve DMARC.

Kısa cevap: SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), e-postanın gönderilmesi ve posta sunucuları arasında taşınması için kullanılan protokoldür; okuma tarafı IMAP ya da POP3'ün işidir. E-posta istemciniz mesajı SMTP ile kendi sunucunuza teslim eder (genellikle 587 ya da 465 portu, TLS ile), sunucunuz alıcının sunucusunu DNS'teki MX kaydından bulur ve mesajı 25 portundan ona iletir. Bugün SMTP'nin asıl sorunu taşıma değil güven: gönderenin gerçekten o alan adı olduğunu SPF, DKIM ve DMARC kayıtları kanıtlar; bunlar olmadan kurumsal posta spam klasörüne düşer ya da adınız sahte postalarda kullanılır.
SMTP nedir?
SMTP, 1982'den beri kullanılan ve bugünkü hâli RFC 5321'de tanımlanan uygulama katmanı protokolüdür. Metin tabanlı basit bir diyalogla çalışır: gönderen sunucu bağlanır (EHLO), göndereni bildirir (MAIL FROM), alıcıyı bildirir (RCPT TO), mesajı iletir (DATA) ve kapanır. Mesajın başlığı, gövdesi ve ekleri bu DATA bloğunun içinde taşınır; ekler MIME ile kodlanır. Alıcı sunucu her adımda üç haneli kodla cevap verir: 250 kabul, 4xx geçici hata (sonra tekrar dene), 5xx kalıcı ret.
E-posta nasıl gider?
- Gönderim (submission): İstemci (Outlook, telefon, web posta) mesajı kendi kurumunun gönderim sunucusuna teslim eder; kimlik doğrulaması burada yapılır.
- Alıcı sunucuyu bulma: Gönderen sunucu, alıcı alan adının DNS'teki MX kaydına bakar; MX kaydı o alan adının postasını hangi sunucunun aldığını söyler.
- Sunucular arası aktarım (relay): Gönderen sunucu alıcı sunucuya 25 portundan bağlanır ve mesajı iletir; yolda birden fazla sunucu olabilir, her biri başlığa bir Received satırı ekler.
- Teslim: Alıcı sunucu mesajı posta kutusuna yazar; kullanıcı IMAP ya da POP3 ile okur.
25, 465 ve 587 portları
- 25: Sunucular arası aktarım portu. Pek çok internet sağlayıcısı istemci cihazlardan 25'e çıkışı spam önlemi olarak engeller.
- 587: İstemciden sunucuya gönderim (submission) portu; bağlantı düz başlar, STARTTLS komutuyla şifrelenir ve kimlik doğrulaması zorunludur (RFC 6409).
- 465: Gönderim için örtük TLS (implicit TLS) portu; bağlantı baştan şifrelidir. RFC 8314 (Ocak 2018) istemci ve sunucuların geçiş dönemi boyunca hem 587'de STARTTLS'i hem 465'te örtük TLS'i desteklemesini ve düz metin kullanımının mümkün olan en kısa sürede bırakılmasını istiyor.
Kısa kural: istemci ayarında 587 ya da 465, ikisi de şifreli; 25 yalnız sunucular arası.
SMTP, IMAP ve POP3 farkı
SMTP gönderir ve taşır; IMAP ve POP3 okur. IMAP mesajları sunucuda tutar ve her cihazda aynı kutuyu gösterir; POP3 mesajı cihaza indirir ve genellikle sunucudan siler. Kurumsal kullanımda IMAP ya da Exchange benzeri protokoller standarttır; ayrıntısı kurumsal e-posta yazısında.
SPF, DKIM ve DMARC: SMTP'nin eksik parçası
SMTP tasarlandığında gönderenin kimliğini doğrulamıyordu; MAIL FROM alanına herhangi bir adres yazılabilir. Sahte gönderen adresli oltalama postalarının kaynağı bu. Üç DNS kaydı açığı kapatır:
- SPF (RFC 7208): Alan adı adına hangi sunucuların posta gönderebileceğini listeler.
- DKIM (RFC 6376): Giden mesajı alan adının özel anahtarıyla imzalar; alıcı DNS'teki açık anahtarla doğrular.
- DMARC (RFC 7489): SPF ve DKIM başarısız olduğunda ne yapılacağını (izle, karantinaya al, reddet) söyler ve alıcılardan rapor ister.
Üçü kurulu olmayan bir alan adının postası büyük sağlayıcılarda spam sayılır ya da hiç kabul edilmez; kurulu olanlarda ise alan adı sahte postalarda kullanılamaz. Ek olarak sunucular arası aktarımın şifrelenmesi (STARTTLS ve MTA-STS) ve posta akışının bir e-posta gateway'i üzerinden filtrelenmesi kurumsal asgari sayılır.
Sık görülen SMTP hataları
- 550 5.1.1 User unknown: Alıcı adresi yok; yazım hatası ya da kapatılmış hesap.
- 550 5.7.1 Relay denied / Relaying denied: Sunucu sizin adınıza aktarım yapmıyor; kimlik doğrulama ya da 587 portu eksik.
- 421 ya da 451 geçici hata: Alıcı sunucu meşgul ya da gönderen itibarı düşük; sunucu daha sonra tekrar dener.
- 535 Authentication failed: Kullanıcı adı ve parola ya da uygulama şifresi yanlış; MFA'lı hesaplarda uygulama şifresi gerekir.
- SPF ya da DMARC fail: Posta sizin sunucunuz dışından gönderilmiş ya da DNS kayıtları eksik; pazarlama ve CRM araçları SPF'e eklenmeli.
Kurumsal tarafta
Posta akışı güvenliği, dizin entegrasyonu, SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının bakımı ve e-posta gateway'inin işletimi iş birliği ve mesajlaşma platformları hizmetimizin kapsamında.
Sık sorulan sorular
SMTP ne demek? Simple Mail Transfer Protocol: e-postanın istemciden sunucuya ve sunucular arasında gönderilmesini tanımlayan protokol. Okuma tarafı IMAP ve POP3'tür.
SMTP sunucusu nedir? Kullanıcıların mesajlarını teslim aldığı ve alıcı sunuculara ileten posta sunucusu; e-posta ayarlarındaki "giden posta sunucusu".
SMTP portu kaç? Sunucular arası 25; istemci gönderimi için 587 (STARTTLS) ya da 465 (örtük TLS). İstemcide 25 kullanılmaz.
SMTP ile IMAP arasındaki fark nedir? SMTP gönderir, IMAP okur. Bir e-posta hesabında ikisi birlikte kullanılır: giden sunucu SMTP, gelen sunucu IMAP.
SMTP şifreli mi? Protokolün kendisi değil; TLS ile şifrelenir. İstemci tarafında STARTTLS (587) ya da örtük TLS (465), sunucular arasında STARTTLS kullanılır.
Postalarım neden spama düşüyor? Çoğu zaman SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının eksikliği, gönderen IP'nin itibarı ya da toplu gönderim kalıpları yüzünden. Önce üç kaydı kurup DMARC raporlarına bakın.
Kaynaklar
- RFC 5321, Simple Mail Transfer Protocol: protokolün tanımı ve komut akışı
- RFC 6409, Message Submission for Mail: 587 portu ve gönderimde kimlik doğrulama
- RFC 8314, Cleartext Considered Obsolete: 465 örtük TLS, 587 STARTTLS ve düz metnin bırakılması (Ocak 2018)
- RFC 7208 (SPF), RFC 6376 (DKIM), RFC 7489 (DMARC): gönderen doğrulama kayıtları
- Bu katmanı nasıl işlettiğimiz: iş birliği ve mesajlaşma platformları