Gateway (Ağ Geçidi) Nedir? Router'dan Farkı ve Türleri

Kısa cevap: Gateway (ağ geçidi), bir ağın başka bir ağla konuştuğu geçiş noktasıdır. Bilgisayarınızın ağ ayarlarındaki "varsayılan ağ geçidi", kendi alt ağınız dışındaki her adres için paketlerin gönderildiği cihazdır ve pratikte bu bir router'dır. Kelime bununla sınırlı değil: farklı protokolleri birbirine çeviren cihazlara, API trafiğini tek noktadan geçiren sunuculara, VPN ve e-posta trafiğinin giriş kapılarına da gateway deniyor. Ortak nokta aynı: iki dünya arasında kontrol edilen tek geçiş.

Gateway nedir?

Ağ terimi olarak gateway, bir ağdan çıkan trafiğin başka bir ağa ulaşmak için uğradığı düğümdür. Wikipedia'ya göre varsayılan ağ geçidi, internet protokol ailesini kullanan bir ağda, hedef adres için başka bir yol tanımlı değilse paketlerin yönlendirildiği düğümdür; evde ya da küçük ofiste bu cihaz DSL ya da kablo modemi içeren router'dır. Karar mekanizması basit: cihaz hedef adresin kendi alt ağında olup olmadığına alt ağ maskesiyle bakar; içerideyse paketi doğrudan gönderir, dışarıdaysa varsayılan ağ geçidine teslim eder, gerisini gateway bilir.

Bu yüzden "internet yok" şikâyetlerinin önemli bir kısmı aslında gateway sorunudur: IP adresi var, ama ağ geçidi ayarı yanlış ya da gateway cihazı erişilemez durumda.

Gateway ile router arasındaki fark

İkisi çoğu zaman aynı kutudur, ama kavramlar farklı:

• Router, paketleri ağlar arasında yönlendiren cihazdır; yönlendirme tablosuna bakar, en iyi yolu seçer. Ayrıntısı router yazısında.
• Gateway, bir ağın çıkış noktası rolüdür. Bu rolü bir router üstlenebilir, bir güvenlik duvarı üstlenebilir, protokol çeviren özel bir cihaz da üstlenebilir.

Kurumsal ağda varsayılan ağ geçidi genellikle çekirdek switch'in üçüncü katman arayüzü ya da güvenlik duvarıdır; VLAN'lar arasındaki trafik de bu noktadan geçer ve NAT çoğunlukla burada yapılır.

Gateway türleri

• Varsayılan ağ geçidi: Yukarıdaki anlam; her cihazın ayarında yazan adres.
• Protokol gateway'i: İki farklı protokolü birbirine çevirir. Ses dünyasındaki VoIP gateway (telefon şebekesi ile IP ağı arasında), endüstriyel ortamdaki Modbus ve OPC gateway'leri, IoT ağ geçitleri bu sınıfta.
• API gateway: Uygulamaların dışarıya açtığı API'lere gelen istekleri tek noktadan karşılar; kimlik doğrulama, hız sınırı, yönlendirme ve loglama burada yapılır. Mikroservis mimarisinin ön kapısıdır.
• VPN gateway: Uzaktan erişim ve siteler arası şifreli tünellerin sonlandığı cihaz; ayrıntısı VPN yazısında. İnternete açık olduğu için saldırganların en çok hedeflediği kapılardan biri.
• E-posta gateway'i: Posta sunucusunun önünde duran, spam, oltalama ve zararlı ek filtresi; posta akışının giriş ve çıkış kapısı.
• Web gateway (secure web gateway): Kullanıcıların internete çıkışını filtreleyen, proxy mantığıyla çalışan katman.
• Ödeme gateway'i: E-ticarette kart bilgisini bankaya güvenli biçimde ileten hizmet; ağ terimi değil ama aynı "kontrollü geçiş" mantığı.

Gateway neden güvenlik sınırıdır?

Bütün trafik tek noktadan geçtiği için gateway, politikanın uygulandığı yerdir: hangi ağ hangisine konuşabilir, hangi portlar açık, hangi kullanıcı dışarı çıkabilir. Kurumsal tasarımda bu yüzden varsayılan ağ geçidi çoğu zaman güvenlik duvarının kendisidir. Aynı sebeple gateway tek hata noktasıdır: yedeksiz tek cihaz hem ağın tamamını düşürebilir hem de saldırganın ilk hedefidir. İnternete açık VPN ve API gateway'leri için yama penceresi en kısa tutulması gereken sistemler arasındadır; nedenini exploit yazısında anlattık.

Gateway sorunları nasıl anlaşılır?

• Cihazda IP var ama internet yoksa önce gateway adresine ping atılır; cevap yoksa sorun yerel ağda ya da gateway cihazındadır.
• Gateway cevap veriyor ama dış adresler açılmıyorsa sıradaki şüpheli DNS ve NAT.
• Bazı sitelere ulaşılıp bazılarına ulaşılamıyorsa yönlendirme tablosu ya da güvenlik duvarı politikası bakılır.
• Uzak şubeden erişim sorunlarında VPN gateway'in tünel durumu ve iki uçtaki yönlendirmeler kontrol edilir.

Kurumsal tarafta

Çekirdek switch, güvenlik duvarı ve VPN gateway'lerinin tasarımı, yedekliliği ve değişiklik yönetimi ağ ve trafik mühendisliği hizmetimizin konusu; segmentasyon ve sıfır güven politikası ağ güvenliği sayfasında.

Sık sorulan sorular

Gateway ne demek? Ağ geçidi: bir ağın başka bir ağa çıktığı kontrollü geçiş noktası. Cihaz ayarlarındaki varsayılan ağ geçidi, dış adreslere giden paketlerin teslim edildiği router'dır.

Varsayılan ağ geçidi nedir? Cihazın kendi alt ağı dışındaki her hedef için paketleri gönderdiği adres; genellikle o ağdaki router'ın ya da güvenlik duvarının iç arayüzü.

Gateway ile router aynı şey mi? Çoğu zaman aynı cihaz, ama router yönlendirme işini, gateway ise ağın çıkış noktası rolünü anlatır; güvenlik duvarı da gateway olabilir.

Gateway ile modem arasındaki fark nedir? Modem hattın sinyalini dijital veriye çevirir; gateway ağlar arasında geçişi sağlar. Ev cihazlarının çoğu ikisini tek kutuda birleştirir.

API gateway ne işe yarar? Uygulama arayüzlerine gelen istekleri tek noktadan karşılar: kimlik doğrulama, hız sınırı, yönlendirme ve loglama; mikroservislerin ön kapısı.

Gateway adresi nasıl bulunur? Windows'ta ipconfig, macOS ve Linux'ta ip route ya da netstat -rn komutu varsayılan ağ geçidini gösterir.

Kaynaklar

• Wikipedia, Default gateway: tanım, router ile ilişkisi, alt ağ dışı hedeflerin ağ geçidine gönderilmesi
• Bu katmanı nasıl işlettiğimiz: ağ ve trafik mühendisliği, ağ güvenliği